© R. Ek 2009

Chakratherapie

Eckhart Tolle

  Bob Adamson

Sri Nisargadatta

Sri Ramana

Hier staat een klok die bij U niet kan worden weergegeven

Bezoek mijn Blogspot  Inzichten Advaita:    Klik op mijn foto. 

E-mail mij
   

Klik de plaatjes aan!
  

Laatste wijzigingen:
26-03-2009

Waarnemen, kijken, observeren, zien 

Spiritueel zoeken wordt meestal aangevangen omdat men het leven niet wil aanvaarden zoals het in al zijn facetten is. Wat nu echter van ons gevraagd blijkt te worden is datzelfde leven volkomen, zonder uitsluiting van wat dan ook, met de volle 100% te aanvaarden. Je moet alles kunnen en willen zien als een onderdeel van de totaliteit, welke niets uitsluit. Wanneer jij iets uitsluit, trek je een grens, en ben je afgescheiden van het Totaal.

De sleutel bij het zoeken naar verlichting is alles willen zien, zonder dat je erdoor laat raken. Wanneer je een magneet door een bak ijzeren spullen haalt, zal er van alles aan blijven vastkleven. De kunst is om niet die magneet te zijn, die van alles aantrekt en afstoot.

De kunst is niets te willen veranderen of af te wijzen, maar om objectief te leren zien. Zelfs het willen verlicht te raken, staat die staat al in de weg. Er is niets te willen. Je kan alleen toekijken. Je kan -zo kijkend- diep doordringen in datgene wat je aangetroffen hebt, de boosheid, de frustratie, de angst, de vreugde, alles. Je houdt niet tegen, je loopt niet weg, maar je laat het volledig toe, in al zijn facetten. Voorwaarde is de geobserveerde feiten niet te benoemen als stoel, boom, Jan, Piet, mooi, lelijk, boos, of jaloers of wat dan ook. Wanneer je dat doet verbindt je je met het conceptuele niveau, dus met het denken en daarmee verbindt je het huidig moment met de herinnering aan vroegere momenten van dezelfde naam of categorie.

Wanneer je het benoemen nalaat en dus het denken buitenspel laat, is er alleen het feit van de energie, van het feit van het waarnemen. Deze energie kan je a.h.w. opvangen, zodra je deze waarneemt. Ze is gewoon neutrale energie, die door jouw Ego gekoppeld is aan het feit van het boos zijn. Wanneer je aandachtig deze energie van binnen uit waarneemt, er één mee bent, is zijn oorzaak al vergeten.

De enige oplossing is het feit van die totale boosheid of frustratie of wat dan ook te zien en te aanvaarden. Het is er, er is gewoon niets aan te doen. Je dient nog rechtstreekser te beseffen dat wat kijkt, dezelfde persoon is als die welke gezien wordt. Er is geen verschil tussen jou en de frustratie. Je bent op dat moment frustratie. Dit is de bekende these van Krishnamurti waarin de waarnemer = het waargenomene, waarover wij het al vaak in dit stuk over hebben gehad. Dat-wat-kijkt-ben-jezelf. Wanneer je dat door en door beseft, valt er überhaupt niets aan te doen. Er valt alleen maar waar te nemen hoe het is. Dat waarnemen, het objectieve zien, is dan de enige handeling die verricht wordt. De zoeker lost op in zichzelf. 

De zoeker 

Wanneer wij het over de zoeker en het gezochte hebben, hebben wij het in wezen over verschillende kwaliteiten van bewustzijn:

Het feit is het objectieve gebeuren. Maar wij nemen dat maar zelden waar, omdat ons denken zich altijd met ons waarnemen bemoeit.

Bij het denken vindt altijd een afstemming plaats op datgene wat in het geheugen ligt opgeslagen aan oordelen over zichzelf en zijn omgeving. Mensen zien niet objectief, maar beschouwen datgene wat gezien wordt vanuit min of meer vastgelegde normen en waarden en op basis van projecties. Daarom zal ook het kijken al beperkt zijn. Men maakt -onbewust of bewust- keuzes in wat men wil zien. In elke keuze ligt al een beperking. Men ziet niet 'Dat-wat-is.'

De mens torst dus vrijwel altijd een op zichzelf gericht middelpunt met zich mee. Kijk maar eens hoe mensen foto's kijken. Men let vrijwel altijd op zichzelf. Ook bij foto's van anderen of voorwerpen, is er altijd het persoonlijk oordeel, het op zichzelf gerichte middelpunt, waarbij men zich nooit afvraagt of het wel nuttig is constant dit soort oordelen in zich mee te dragen. 

De tweede laag is het zien van de totaliteit van wat er hier (1 en 3) gebeurt. Er is dus een achterliggend bewustzijn aanwezig, een bewustzijnslaag waarvan de mensen zich normaal niet bewust zijn. Deze tweede laag is de getuige, de geest die alles waarneemt, maar een naam er aan geven is in feite al te veel. Er is een 'iets' in ons die zuiver waarneemt wat zich in (1 en 3) afspeelt. Dat is in wezen de werkelijke aard van ons bewustzijn, die is zoals zij in zichzelf is. De clou is, dat dit tweede bewustzijn niet met woorden, gedachten en dus met menselijke oordelen en conclusies werkt. Het is puur bewustzijn, dat al het andere, dus ook 1 en 3 omvat. Het is zelfbewustzijn, omdat dat iets is dat weet heeft van zijn aanwezigheid. Bewustzijn is Eén.

Wanneer men zich van zichzelf - als zoeker, als mens, als persoonlijkheid met eigenschappen -bewust is, zijn er twee instanties aanwezig. Het Ene en de constateerder van het Ene. De zoeker en het gezochte. Dan bestaat voor jou het Ene al niet meer, want je bent je bewust van twee toestan­den. Daarom is elk denken, en elk doen teneinde de eenheid te bereiken uit den boze, want bij elk denken en elk doen is minimaal die extra instantie, het zich bewust zijn van de denker of de doener, aanwezig. Deze instantie is onze enige constante. Je kan dit bewustzijn nooit vinden, want je bent het zelf. Dat-wat-ziet, dat-wat-hoort, dat-wat-voelt, dat-wat-ruikt, dat-wat-proeft, dat ben je allemaal Zelf. 

Niet jouw 'ik', want dat bestaat uit het denken. Zodra je dat-wat.. zoekt, kan je het nooit vinden, want de zoeker heeft zich losgemaakt van 'dat-wat...' Je kan je niet naar je Zelf omkeren, want je bent dat al. Degene, die zich losmaakt van die kern, de onderzoeker staat er direct helemaal buiten en kan nooit zien wat zich van binnen afspeelt. Wanneer je steeds meer één wordt met dit bewustzijnsniveau, dan resteert er feitelijk alleen dat objectieve kijken. Dat zien, dat kijken behoeft geen kijken met de ogen te zijn. Wij bedoelen daarmee het waarnemen van het feit, ongeacht hoe dat bij ons binnenkomt. Alle zintuigen zijn in een dergelijke staat maximaal actief, zonder dat er een 'ik' erop let hoe de informatie binnenkomt. Het is een staat van aandacht, die natuurlijk is. 

Aandacht mag dan ook geen inspanning zijn. Het zien is een waarnemen van het feit 'an sich.' Het is geen ervaren, het is bewust zijn, zonder zelf bewust te zijn van dat bewustzijn. Daarbij komt geen denken aan te pas. In dat kijken, in dat zien dus is er geen oordeel (want er is geen taal), dus valt het feit van b.v. het gefrustreerd zijn weg. Je kan immers geen twee dingen tegelijk doen. In aandacht valt ook de scheiding weg met het Al, want in aandacht kan het feit van de scheiding worden waargenomen. Daardoor valt die scheiding als eigenschap van jou weg. Aandacht is een kwaliteit die buiten de dualiteit van tijd en ruimte staat. Aandacht is ook niet manipuleerbaar. In aandacht smelt alles samen. Het waarnemen, de waarnemer en het waargenomene blijken hetzelfde ding te zijn. Je hebt niets meer om naar te kijken. Er is alleen het zien. En dat zien kàn gewoon de eigenschap van het afgescheiden zijn niet bevatten. Jij bent er ook niet meer, want dat jij bestond uit de scheiding, de begrippen, de herinneringen, de oordelen. Er is alleen zien. Zien is alleen zien. Dat kan in zich geen andere kwaliteit hebben. De factor boosheid of frustratie is er gewoon niet meer. Die is opgelost in de samentrekkende beweging. Er is geen waarneembare kwaliteit, want dan onderscheid je weer een waarnemer (die beoordeelt) en het (te beoordelen) waargenomene. 

Aandacht -zo wordt door de Meesters gesteld- is ook liefde. Liefde is zonder keuze, zonder voorwaarden. Aandacht is dus ook gevoel, maar een Gevoel dat wij in onze normale -dualistische- staat niet kennen. Het leren voelen is een weg om in het Hier en Nu, in 'Dat-wat-is' te komen. Je doet niet meer, maar je bent. Ga je echter in je 'gevoel' als poging zitten, dan schep je alleen illusies. Elk gevoel dat je waarneemt, is niet jouw essentie. Volledig in het Hier en Nu leven houdt in, dat je meegaat in de stroom van het leven. Er is geen zelfbewustzijn, er is geen controle van wat er gebeurt. Het valt niet te beschrijven. Je valt volledig samen met het leven en je ontvangt de energie en de creatieve impulsen vanuit het leven zelf. Je bent niet meer in verzet. Je remt niet meer en je overhaast niet. Alles gaat zoals het gaat. Dan is er -vanzelf- aandacht.  

Ontkennend denken 

Het bestrijden van het denken heeft geen enkele zin. Je bestrijdt in wezen een deel van jezelf en dat geeft per definitie conflict. Het denken zal zich eindeloos tegen dit soort pogingen verzetten. Je zal in de eerste plaats het denken zelf tot inzicht moeten brengen, dat slechts via een lege geest de Waarheid zich zal openbaren. De Waarheid maakt immers geen deel uit van het gebied van het denken.

Het denken zal zelf bereid moeten zijn een stap terug te treden en uiteindelijk zichzelf moeten oplossen (behalve natuurlijk het zgn. functionele denken, weten wat je moet eten, wat gevaarlijk is, etc.). Je zal volgens veel mystiek scholen daarvoor moeten leren ontkennend te denken. Dat wil zeggen, dat je alles wat het denken ooit heeft voortgebracht en nog steeds voort­brengt radicaal afwijst, naast je neerlegt. Alles wat gekend wordt, dien je te laten vallen.

In de hele menselijke geschiedenis is het nooit op basis van bewuste inspanningen fundamenteel gelukt om de mensheid massaal te transformeren. Er heerst op aarde nog steeds dezelfde ellende als tevoren.

Slechts individuen zijn er in geslaagd tot Verlichting te geraken, maar de menselijke cultuur is daar nooit blijvend door veranderd. Miljoenen hebben gemediteerd, gebeden, gezwegen, zich ingespannen, gezongen. Tienduizen­den hebben zich van seks onthouden, hebben hun leven lang gezwegen, hebben gevast. Maar wat is het resultaat? Het lijden duurt nog immer voort. Al diegenen volgden allemaal methoden om 'Dat' te bereiken, wat een zinloze weg is. De oplossing is nooit binnen het menselijke denken te vinden. Je moet radicaal buiten het veld van het denken zien te komen. Alles wat ooit geprobeerd is door de mens moet radicaal afgewezen worden. Niets, geen enkele methode heeft volgens Krishnamurti geleid tot een fundamentele omwenteling in de Geest. Wanneer we dat alles radicaal afwijzen heeft het denken, het brein geen enkele richting meer om in te slaan. Er is alleen maar zwijgen op dat punt, en op dat moment, waarop het brein zich bevindt. Er rest dan alleen een staat van gewaarzijn. 

Anderen stellen dat ontkenning weer een grens legt, immers ook het denken is een deel van het Geheel.

Onze stelling is dat alles wat door de getuige, ons zelf, kan worden waargenomen weliswaar feiten binnen het Al zijn, maar niet het Essentiële is. Ontkennen is geen handeling, maar het ontbreken daarvan. Kijk er alleen maar, maar identificeer je nergens mee. Laat de conclusies voor wat zij zijn. Alleen de werkelijke ervaring, dat het feit (1) is, is van belang. Zie wat je ziet, hoor wat je hoort, voel wat je voelt. 

Maar: Doe er niets mee! Zodra het denken gaat oordelen, becommentariëren, verwerpen, aanvaarden, zit je buiten het Hier en NU. Wees louter getuige van het leven, zoals het zich aandient. Laat het deel (wat jij bent) niet het Geheel proberen te vatten en zijn wil opleggen. Het merkwaardige voor ons doelgericht denkende wezens is, dat in het getuige zijn wij de deur pas kunnen openen voor wijsheid, liefde en creativiteit. Het Leven kan nu bij je komen, omdat het leven, het bewustzijn, de Geest nu net die aandacht IS.  

Het grote falen 

Krishnamurti heeft zijn hele leven besteed om de mens te helpen de logica van zijn lering te laten inzien. Hoeveel hij vele volgelingen had, waren er maar weinig of zelfs geen, die de lering dusda­nig hadden begrepen en in hun leven toegepast dat zij tot die Andere Staat waren gekomen. Krish­namurti heeft daarvoor niet de ogen gesloten. Aan het eind van zijn leven heeft hij in uitgebreide en zeer diepgaande gesprekken met o.a. zijn biografes Pupul Yayakar en Mary Lutyens uitgesproken het te betreuren dat slechts weinig mensen hem praktisch begrepen hadden en hem daadwerkelijk konden navolgen. Het was voor hem onbegrijpelijk (en wellicht moeilijk te aanvaarden) dat sommige aanhangers hem soms 30 jaar lang trouw aangehoord hadden, zonder in de door hem aangegeven staat van zuiver bewustzijn, stilte en liefde te komen. Zo simpel is het dus kennelijk niet. Waarom kon vrijwel niemand hem volgen? Zo maar in het onbekende te kunnen stappen was kennelijk voor een enkeling een kwestie van genade, doch voor de overgrote meerderheid een kwestie van met heel veel energie en hartstocht oefenen. Dat wil niet zeggen dat je je vreselijk moet inspannen, tenzij je je tevreden stelt met een staat van zijn, waarin het denken enigszins is teruggedrongen en je alerter bent dan voorheen op het voelen als waarneming en bewustwording.  

Zen noemt dat soort streven het verwerven van Jokiri: het ontwikkelen van louter concentratievermogen, teneinde daar gezonder van te worden. Of maken we met ons allen een vreselijk grote fout? Wij hebben het allemaal zo straks allemaal uitgelegd. Wij weten nu waar wij niets kunnen doen. Maar, doen we nog steeds niet teveel ons best vanuit dat deel van de Geest, dat verantwoordelijk is voor alle angst en ellende? Krishnamurti zag inderdaad als belangrijkste oorzaak van dit falen, dat teveel zoekers proberen vanuit zichzelf, het bekende, het 'ik' (het denken, de taal, de concepten, de beelden, de verwachtingen) het onbekende te betreden. Alleen het willen ontsnappen aan dat wat wij afwijzen is al een stap teveel. 

JE KAN IMMERS VANUIT HET BEKENDE NOOIT HET ONBEKENDE BINNEN

TREDEN. JE KENT N.L. GEEN WEGEN.    

Zodra je een Weg hebt, is hij al afgesloten. Zodra je je n.l. tot doel stelt het onbekende te willen bereiken, kan je er al nooit meer komen, want het doel wordt vanuit het bekende geformuleerd. Je put n.l. je verwachting, van hoe het onbekende er uit moet zien, uit datgene wat jij je kan voorstellen (allemaal bekende - meestal geïdealiseerde- beelden). En dat doe je met behulp van begrippen, die ook tot het bekende horen.  

DUS JE BLIJFT BINNEN HET DENKEN, BINNEN HET BEKENDE !! 

Jung bevestigde ook dat het denken nooit tot een sluitend begrip van de werkelijkheid kan komen. Het denken is maar één van de vier psychologische kernfuncties. Je hebt ze allemaal nodig om het leven te kunnen vatten. Met een deel kan je nooit het geheel bevatten. Dus, onze opgaaf is in feite dat we iets moeten doen (want als je gewoon maar door leeft gebeurt er niets) zonder dat we iets mogen doen! Kom daar maar eens uit. Wij zaten daarstraks ook al met dit dilemma. 

Krishnamurti heeft nog een volgende Weg uit dit dilemma aangegeven: Hij begon met deze erkenning dat jouw geest(als mind, verstand) het geheel is. Je beseft immers al snel, dat je noch de natuur om je heen, noch jezelf hebt bedacht en geschapen. Met dit jezelf te realiseren stel je je vervolgens met alle energie, die je hebt, de vraag: "Hoe zou dat deeltje het Geheel (dat onbekend is) kunnen vatten ?" Het denken loopt zich stuk op deze vraag. Het enige antwoord kan alleen maar zijn: "Hoe kan 'ik' dat ooit te weten komen met mijn beperkte verstand?"  De mens kan nooit over een oceaan springen. Hij kan wel naar de maan wijzen, maar hem niet pakken. Je hèbt domweg geen antwoord, omdat jouw middelen ontoereikend zijn. Het onderdeel (je kleine verstand) kàn nooit het geheel, dat verantwoordelijk is voor jouw bestaan, bevatten, zoals de hand nooit zichzelf kan grijpen of het oog zichzelf kan zien. De geest kan zichzelf niet bevatten, laat staan datgene wat voor zijn bestaan verantwoordelijk is. Elke wilsinspanning van jou is per definitie tevergeefs. Elke beweging houdt het denken, het 'ik' in stand. Elk doen, maar ook elk niet-doen is een activiteit van een handelend 'ik.' Je kunt geen kant op. Het verleden biedt geen oplossing, het heden is onvindbaar en daar waar je wilt komen is aan alle kanten afgesloten. Alle routes zijn afgesneden. Je kan helemaal niets doen. Zodra je iets doet, ben je weg. Zodra je iets wilt, ben je verloren. De kleinste beweging is fataal, want het is al een beweging van het denken.  

Op het moment dat je je (of jouw denken zich) dat realiseert, ben je eruit! Je hebt geen antwoord, jouw denken heeft geen enkel antwoord, er zit niets in zijn geheugen wat hem uit het dilemma kan halen, dus jouw denken valt stil, er valt niets meer te bereiken, jouw 'ik' houdt op te bestaan en pas dan kan het onbekende zich bij jou aandienen! 

Dus, met andere woorden: 

Je kan dus helemaal niets doen!!!!!!!!!

Er valt echt helemaal niets te doen. Er valt helemaal niets te ondernemen. Zelfs het willen, doet je er al van af bewegen. Zodra je ook maar iets doet, al is het maar een zucht, een korte gedachte, een vrome wens, een besef van het waarnemen, van het willen, dan is jouw 'ik', jouw denken, jouw wil al weer actief. Wanneer je iets ambieert dan zet je een stap uit jezelf, wanneer je iets weigert, ontken je iets wat bestaat. Wanneer je actief bent om iets te bereiken ontken je het Hier en Nu. Daarom stelt de 'leer' steeds weer: "Doe niet je best, doe niets, laat het los." "Maar", zo zal de lezer nu opmerken, "nu wij samen dit lezen en begrijpen, valt ons dat andere nog niet toe, hoe zit dat dan?"  

"Ja", zeg ik dan, "zo gemakkelijk gaat het natuurlijk ook weer niet." Verlichting is geen prestatie, welke wij op een presenteerblaadje kunnen aanbieden. Verlichting komt voort uit de volledige erkenning van het Hier en Nu, wanneer elke beweging van het denken is opgehouden.

Het vanuit zichzelf zwijgen van het denken zal pas dan geschieden, wanneer je in een totale toestand van hopeloosheid verkeert, waarin alle voorgaande pogingen tot inzicht en transfor­matie zijn vastgelopen. Dat kan vele levens in beslag hebben genomen. Zolang je denken ook maar één werkzame weg denkt te zien, gaat het het weer proberen. Het besef moet er door en door zijn dat er niets meer te proberen valt, niets maar dan ook helemaal niets. Al die pogingen hebben het onontkoombare besef doen groeien dat er helemaal absoluut en totaal geen enkele werkbare opening naar het onbegrensde is. Alles stokt dan uiteindelijk, in totale opgave. Er is maar één doordringend besef en dat is dat er geen enkele werkzame weg meer open is. Niets, geen enkele inspanning, heeft je daar gebracht waar je wilde zijn. Je bent letterlijk ten einde raad. Je weet echt niet meer waar je het zoeken moet. Het is ook niet door een activiteit te vinden. Er is absoluut geen Weg. Je hebt echt alles geprobeerd. Je bent in een zware stress geraakt. Zo dicht bij en toch zo ver weg. Je geeft het op. Heb je daarvoor je leven opgeofferd? Laat maar zitten, al die pijn, al die inspanning, al dat lijden, alle dure cursussen, al die guru's, alles is tevergeefs geweest. Je denken geeft het op, het weet geen oplossing meer. Alle wegen zijn afgesneden. Alles wat je doet -hoe subtiel ook- is verkeerd. Zelfs jezelf voelen, hoe subtiel ook is teveel gebleken. Einde, uit, finito, ik stop ermee. Je besluit alles op te geven en je leven te gaan leven.  

En dan -wellicht- het wonder. Het denken valt ineens -vanuit zichzelf- stil. Er valt dan werkelijk een hele diepe stilte. En dan pas -heel stil of als een overdonderende ouverture- kan dat andere, dat er altijd al was, het Al-bewustzijn aan je toevallen. Niet als een beloning voor jouw prestaties, niet op basis van een slimme truc om stil te zijn -want dat is ook weer doen- maar vanuit zichzelf, niet af te dwingen, door geen enkele actie over te halen.  

En wanneer Datgene waar je vroeger naar op zoek was -tot je het opgaf- er is, BEN JIJ ER NIET MEER. Er is niemand meer om trots te zijn op het Grote Succes 6.

Je Ego is vernietigd, want dat bestond uit je denken, met al zijn beelden, herinneringen, conditioneringen, projecties en strevingen. Het was jouw 'ik' -jijzelf dus- die als eerste veroorzaker van de scheiding tussen jou en de Eenheid in de weg stond. Jijzelf was de grote afscheider, jijzelf was de enige hindernis. Zodra een kind een besef van zichzelf krijgt, is het afgescheiden van de Eenheid en rest alleen een vage herinnering. Het besef van jezelf, is dus het gevoel van die grens zelf, want er was immers een jij dat waargenomen wordt door iets anders. Je bent zelf de afscheider. Zolang er een 'ik' is, is er een ander. En tussen die twee is een grens en is conflict onvermijdelijk. Wanneer er een ervaren van de Eenheid is, terwijl er een toekijkend en ervarend 'ik' aanwezig is, is er geen Eenheidservaring. Eénheid ìs en kan zichzelf nooit ervaren. Eénheid is. Het Leven is. Er mag ook geen herkenning zijn, want dat vooronderstelt het tegenkomen van iets dat toch gekend is, anders zou je het niet als zodanig kunnen herkennen. Het Zelfbewustzijn moet totaal en radicaal weggevallen zijn, er mag geen milligram ik aanwezig zijn, dat iets ervaart, want anders zit er weer een factor tussen de ervaring en jouw essentie. Een toestand van zelfbewustzijn, sluit altijd -per definitie- dat 'Andere' uit.  

Wat rest is een toestand van ZIJN, waar de natuur verder jouw bestaan regelt. Er is dan een 'in het Zelf glijden', in dat wat je van nature bent. Dat gaat vanzelf, pas nadat je werkelijk hebt ingezien, dat je helemaal niets kan doen om 'Dat' te bereiken.