|
Voor het ontdekken van de waarheid is het niet nodig om
het leven lang in een klooster te zitten of regelmatig naar India te
gaan. Als je al een keuze hebt. De Waarheid is daar waar en wat je nu bent. Je kan het bij toeval
ontdekken (= herkennen) op een marktplein, of door een toevallige ontmoeting met een
leraar midden in het oerwoud in een Zuid-Amerikaans land, maar je kan ook in een gevangenis zitten, zoals
dat de Amerikaan John Sherman is overkomen. En daar zijn lera(a)r(es)
tegenkwam. Hij doet op zijn website
uitgebreid verslag over de jaren voordat hij tot zelfinkeer kwam via de
ontmoeting met Gangaji. Met
deze regels start ik een introductie tot het werk van John Sherman. Zoals
gebruikelijk hier bevat deze introductie letterlijke teksten (in het groen)
van Sherman zelf en een bespreking door mij van zijn plek in de rij van leraren hier op deze
website.
John Sherman houdt zich
naar eigen zeggen vooral bezig met het 'vertalen' van de leringen van
Sri Ramana Maharshi, na dat het inzicht bij hemzelf was doorgebroken en
hij niet meer leefde vanuit de beperkingen van de persoonlijkheid. Kern van zijn benadering
is zijn eigen interpretatie van de methode van zelfonderzoek, Vichara, welke door Ramana Maharshi werd gepropageerd.
De beroemde eeuwenoude vraag: "Wie ben ik?" staat hierbij centraal. Wie ben
je? Jouw persoonlijkheid, het karakter, het lichaam? Wat je
ook ziet of tegenkomt, Niets is het wezenlijke. Want wie of wat ziet dat alles?
Ook bewust geen antwoord
verwachten is het niet, want dan is er toch weer een verwachting van een
resultaat van een handeling of een non-handeling, wat dan toch weer een
handeling is. Hoe kan je in hemelsnaam niets doen om Niets (Niet-iets) te verwerven?
Elk doen is 'iets' doen. Door iets te doen heb je 'Niets' -wat zich gewaar is
van al die activiteiten- over het hoofd gezien...
Dit is dus het basisdilemma van de zoeker.....
John Sherman kiest voor de meest basale interpretatie van Vichara: hij
vraagt je gewoon naar 'jou' te kijken. Niet naar jouw zelf (want het
'Zelf' dat is
ook weer een idee, een woord, een bak vol toegeschreven eigenschappen..) te zoeken, maar domweg zonder plan, zonder enkel idee,
naar jou te kijken. Zoals je nu op dit moment bent. Zeg maar: de
aandacht op je eigen aanwezigheid op dit moment te richten. Meer
niet, dit is het. Het is het 'keuzeloze waarnemen' van Jiddu Krishnamurti.
Een citaat van John Sherman:
"Ik ben hier. Het
feit dat ik hier ben is
eigenlijk het enige dat ik zeker weet. Er is niets anders dat ik weet
of kan weten, behalve dan dat ik hier ben. De rest is allemaal
onderdeel van een verhaal, allemaal onzin, iets om na te komen of aan
vast te houden. Maar ik ben hier en daar ben ik absoluut zeker van.
Geen mens ter wereld kan mij over de zekerheid dat ik hier ben op
andere gedachten brengen. Er is geen lering, geen trancetoestand, geen
hypnose, geen siddhi, noch een kracht die me ervan kan overtuigen dat
ik niet besta. Er zijn krachten die me kunnen afleiden, me op een
bepaalde manier kunnen vermaken of mijn gemoedstoestand kunnen
beïnvloeden, maar er is geen kracht, waar ook ter wereld — zelfs die
van God niet — die kan bewerkstelligen dat ik ga geloven dat ik niet
hier ben."
(Lees het hele verhaal over het 'niets hoeven doen' via
deze link.)
Besef je dit maar vaak genoeg, dan zal Vichara (jouw eigen aanwezigheid,
zien, zijn, kennen, bewustzijn, ongrond) het over nemen van jouw persoon.
Je zult je niet terugtrekken in de wereld, je zal niet vastklampen aan
ideeën, nee, je wordt gewoon jezelf (wat je al die tijd toch al was...r.e.).
Via
deze link vind je een kort overzicht van zijn leer.
Zijn leer is niet geheel in lijn met de opvatting van bvb Radha Ma
-die bij de heilige berg van Ramana de Arunachala woont- die zegt dat de vragende
vorm van Vichara-methode in wezen
overbodig is. Het ego vraagt naar het ego naar wie het in wezen is. Dat is beginnerswerk volgens haar
(en ook Ramana dacht er zo over). Al dit gezoek vindt allemaal plaats op het
niveau van het denken. Het denken wil weten wie het feitelijk is,
terwijl wat wij zijn al die tijd -als je meest wezenlijke bewuste Aanwezigheid-
gewoon uit zichzelf altijd al aanwezig is. Zodra je jezelf gaat
afvragen wie of wat dat is, hecht je al gauw weer een label aan het onbekende en
beperk je het alleen maar door een toevallige opeenvolging van klanken,
wat woorden in wezen zijn. Bovendien begeef je je weer in tijd, die
zogenaamd nodig is om het door jou gewenste doel (het opheffen van Tijd) te
realiseren.
Zie de paradox! Opheffen van Tijd, terwijl er helemaal geen
tijd is...
Het veld van paradoxen dat wij in onze zoektocht
tegenkomen moet ons hier al extra alert maken.
Waarom willen wij in woorden weten wat wij zijn,
terwijl wij al die tijd al zijn wat wij zijn? Laat Zijn wat is .....
Laat het Onbeperkte -wat je Nu bent- zijn wat het is, en geef er geen
schijnidentiteit aan via een beschrijving in woorden of via het als
voorwaarde stellen van (de door veel spirituele leraren vereiste)
zogenaamde verlichtingservaringen. Dat is allemaal 'mind-stuff.' Zodra je jezelf gaat beoordelen, ben
je al verdeeld. Dus laat zijn wat is.
Maar kan je dat?
Veel andere leraren vertellen ons dat er geen keus is in wat
de persoon doet. De persoon is niet zelfstandig in zijn totale bestaan, dus ook
niet in
denken en handelen, omdat
de persoon slechts een gedachtevorm in een tijdelijke lichaamsvorm is.
Wat elk van ons werkelijk is, is Dat wat kennis neemt van al die vormen, zoals de
wereld der 'dingen' en de wereld van gedachten, die tenslotte ook geobserveerde 'dingen' blijken
te zijn. Alleen het Zien blijkt geen ding te zijn, een constatering die
voor veel zoekers een on-ding blijkt te zijn. Zij blijven maar vragen wat dit
Nu is (en ontvangen alleen woorden) en blijven maar zoeken in tijd,
terwijl het Leven -en dus het Gezochte- altijd en enkel Nu is.
De vorm kan nooit het Vormloze bereiken, want het komt
er zelf uit voort...(bedenk: geen zin is de werkelijkheid).
John Sherman weet en zegt dat allemaal uiteraard ook, zoals hij in zijn
gratis te downloaden boek over Ramana en zijn vele videogesprekken en de
(ook in het Nederlands vertaalde verslagen) laat zien.
Maar hij is soms niet erg consequent. Ik citeer maar een willekeurige alinea:
"Het doel van het leven is om te zien, te kijken. Het doel van het
leven heeft niet te maken met iets worden, met het creëren van een of
andere identiteit. Het heeft niets van doen met het bereiken van
verlichting, heeft niets uitstaande met verlossing, transformatie,
transcendentie of wat dan ook. Het doel van het leven is niet het
proberen stop te zetten van de tijd, of de zekerheid dat we aan het
eind ervan in het graf eindigen, uit te bannen. Jij komt niet in een
graf, je bent hier. Jij bent hier."
"Het doel van het leven is om alleen maar te kijken. Het doel van de
hele schepping vloeit voort uit de opkomst van
bewustzijn, dat
de schepping op zich is, dat het leven op zich is. De evolutionaire
aard van het leven houdt in dat de toestanden waarin het op dit
ogenblik verkeert, voorbijgaand zijn en dat ze altijd onbestendig
zullen zijn. De drijvende kracht van die evolutie, die evolutionaire
kracht, blijkt er echter zelf de oorzaak van te zijn van de
onmogelijkheid dat de werkelijkheid niet naar zichzelf kan kijken.
Zolang er een werkelijkheid is, kijkt zij naar zichzelf. Het is juist
die metafysische vereiste binnen de aard van de natuur van het zijn
die de gelegenheid creëert voor de evolutionaire ontplooiing van de
schepping, voor het opkomen van bewustzijn en de opkomst van
zelfbewustzijn in dat bewustzijn. Het enige nut van die hele vertoning
wordt gevormd doordat het dienst doet als het instrument van de
schepping — ogen, oren en neus, smaakpapillen, tastzin, en
gedachtevormen die opkomen en weer weggaan en die zich manifesteren als
dit leven."
Hoezo 'doel'? Hoezo 'evolutie'? Hoezo 'opkomst van bewustzijn'?
John Sherman benadrukt het zelf herhaaldelijk: Er bestaat geen tijd. Er is geen doel.
Geen tijd betekent automatisch dat er geen doel, geen Weg en geen
resultaat kan zijn. Dus ook zijn eigen zinnen hier boven kloppen
niet altijd.
Ik weet dat het bijna onmogelijk is om in woorden consequent over de
nonduale aard van onszelf te praten en te schrijven.
Het denken
formuleert via een opeenvolging van klanken en symbolen (taal) via de keten van behoeften, doelen, methoden en
resultaten weer een vorm van zingeving aan dàt wat er gebeurt.
Maar Bewustzijn IS en ontwikkelt zich niet. De vormen lijken een ontwikkeling
mee te maken, maar het kenmerksloze Zijn kan natuurlijk niet veranderen
via
verschillende kenmerken in Eeuwig Nu.
Kijk eens naar het leven zonder
ook maar één gedachte, zonder één woord..... En wat is er dan???
Gewoon aanwezig zijn zonder woorden.
Het Leven is alleen Nu.
Het is een onmiddellijk weten van er-zijn. Wat Waarheid is, is dàt wat zich bewust is van het spel der vormen, maar
het is wat zich nooit bewust kan zijn van zichzelf als 'iets'........Want
dan zijn er twee! Zodra je het in woorden beschrijft is er al weer een beperking aan
toegevoegd (paradox!).
De oertoestand kan derhalve alleen Stilte zijn......aanwezigheid..... zonder uitleg.
Blijf dus bij wat is. Ramana bleef het liefst stil, ook na vele vragen. "Just Be" zei Nisargadatta. Dat is ook
John Sherman's Vichara: "Kijk" enkel naar jou -als de louter
bewuste aanwezigheid.
En vergelijk dat eens met de instructies van Robert Adams.
Hij zegt exact hetzelfde, alleen zag hij zich ook gedwongen tot een
steeds uitdijende uitleg aan zijn bezoekers van hoe die staat te bereiken. De 'mind' laat
zich niet zo gauw verleiden...
Teveel uitleg kan de mind echter ook weer voeden. Daarom vertikte
Radha Ma het ook om over zichzelf te vertellen. Dan maak
je stuk wat al volledig is. Taal maakt meer stuk, dan het verklaart,
maar daar kom je pas aan het einde van de zoektocht achter. Dat er in
feite niets gezegd, uitgelegd of vertaald hoeft te worden. Maar ook zij
gaat dan toch ook weer het compromis aan om het denken van haar
bezoekers zover te
frustreren dat het van zelf stil valt en de altijd aanwezige Stilte zich
vanzelf onthult.
* * *
Het aantrekkelijke van Sherman's visie is dus
dat hij het denken geen enkele rol geeft in het proces van het kijken en
in het beoordelen van wat gezien wordt. Je hoeft alleen maar te kijken.
Meer niet.
Maar hoe vaak dien je dit niet te herhalen
aan diegenen die maar niet zonder de inhoud van hun gedachten kunnen
leven en daarom maar niet kunnen geloven dat het Grote Inzicht het enige
is in het Leven waar voor je niets voor hoeft te doen..... want het IS
er al. En na
dit inzicht blijkt het dat er nooit een persoon bestond, die wat dan ook had uit te
werken.
* * *
Waar ik wel moeite mee heb is zijn pleidooi voor een
Nieuw Model of
Een Nieuwe Start. Hij stelt daar dat al dat gezoek en al die
spirituele richtingen gekkenwerk zijn, en dat het anders moet. Dan
veronderstelt John Sherman weer een zelfstandig handelende mens die zijn
lot kan overzien en die zelfstandig initiatieven kan ontwikkelen om
zijn ware aard te doorzien (net zoals ik nu commentaar geef op iemand
die ik zelfs nog nooit gezien heb in levende lijve....).
Natuurlijk zijn er allerlei spirituele richtingen die
geheel andere paden in slaan dan deze rechtstreekse weg. Maar Ramana,
Nisargadatta, Krishna Mennon, 'Sailor' Bob en al zijn leerlingen, Robert
Adams, Tony Parsons, Eckhart Tolle, Alexander Smit, Wolter Keers en al die anderen die hier op mijn
website behandeld worden, zeggen in principe exact hetzelfde als John Sherman. En
wat te zeggen van Jezus' uitspraak "Ik en de Vader zijn Een...."
En wat te denken van de sutra's van de Boeddha? Wat zegt Zen (Dõgen,
Huang Po), en het Taoïsme (Lao Tse)? En wat betoogde in het Westen
Meister Eckehart? Er is maar één Geest (Bewustzijn) dat alles bevat, hoe
die dan ook in de verschillende culturen genoemd wordt. Zie o.m. deze samenvattende pagina.
Het gemanifesteerde en dus ervaarbare leven IS dualiteit,
welke louter kan bestaan dankzij tegenstellingen op elk vlak. En in
die dualiteit bestaan er geen onafhankelijke, zelfstandige personen, die
zelf kunnen beslissen over de inhoud van hun gedachten. Ook de zoektocht
vindt plaats in dualiteit. Alles wordt gedaan, of liever: alles is-wat-is, exact zoals het Nu is en het heeft geen bedoeling! Er is geen
Tijd! Want dualiteit lijkt tijd te scheppen, maar er is alleen Nu.
Dit Ene Moment. Dualiteit is het denken dat alleen Nu plaatsvindt. Het is alleen maar
een onderdeel van het beeld, dat continu verandert, maar dat in wezen geen vóór of daarná
kent.
Alles leeft alleen Nu en is alleen Nu waarneembaar. En
dat waarnemen -dat bewustzijn- is wat je werkelijk bent.
Er is daarom geen "Waarom?" Er is alleen een "Daarom!" Er is geen ontsnappen aan.
Maar goed. Uitleg kan alleen in woorden. In
(schijn)dualiteit.
Uiteindelijk beseffen wij in woorden dat wij zonder het
Onkenbare niet eens kunnen bestaan als menselijk wezen, dat wij onzelf
nooit kunnen begrijpen, omdat de Bron -wat wij werkelijk zelf zijn- voor ons onkenbaar is.
Wij zijn onszelf een raadsel!
Daarom kunnen wij noch onszelf noch de
wereld der verschijnselen begrijpen.
Wij zijn als persoon -als
denkend en voelend wezen- ook een verschijnsel, welke niet afgescheiden
is van de
hele wereld van verschijnselen. Wij kunnen ons niet buiten de
verschijnselen plaatsen om de verschijnselen te verklaren.
En nóg fundamenteler: Wanneer de bron van alle
verschijnselen een mysterie blijft, blijft ook een mysterie hoe de
relatie tussen de verschijnselen en de bron is.
Wij hebben ons in de manifestatie niet zelf bedacht en
hebben ook ons conflict met ons bestaan niet zelf bedacht en ook de
zoektocht is geen eigen initiatief geweest. Dus wàt nu met al die
aanwijzingen? Die zijn er ook maar uit zichzelf zoals ze zijn. Alles doet zichzelf, of gaat zoals het gaat.
En dan ineens is er het rechtstreekse woordeloze besef
dat je zelf dat onkenbare bewustzijn bent, dat niets persoonlijks heeft,
dat altijd als het zien aanwezig is, maar dat ongrijpbaar en
onverklaarbaar wel de bron van alle verschijningen moet zijn.
Dit is en
blijft het
ultieme spel van Leelah. Ook een Nieuw Model is maar weer een partje van
de sinasappel. Een bedenksel. Wij kunnen de duale wereld niet wegdenken. Wij kunnen
niet ontsnappen aan onszelf, maar ook niet aan de wereld. Al blijkt dat
dan een droom te zijn.... waar dromer, het dromen en het gedroomde Eén
Absoluut Bewustzijn zijn. En wat Dàt dan is, kan niet door het denken
begrepen worden. Zelfs de gekozen woorden zijn maar willekeurig en
zeggen niets waar over wij het hebben. Je kan het Onbeperkte niet
beperken door het in woorden en modellen te gieten.
In wezen weten wij dus niets. Daarom zei Jan van Delden ook
dat hij één ding zeker weet: dat hij niets weet!
Je kan alleen maar zien (zijn) wat Nu is.
* * *
Ik heb zelf nog niet de kans gehad heel veel meer te lezen van
John, maar ik werd onlangs op hem en zijn werk gewezen door de Nederlandse vertaler van
heel veel
van zijn werk, Jan Smith, maar dat was genoeg om John Sherman hier te
introduceren. De visie van Sherman sluit aan, wat hier op
de website en op mijn Blog keer op keer wordt uitgelegd. Er is zoveel direct toegankelijk materiaal in
het Nederlands beschikbaar dat het zonde is om dit niet hier aan het
licht te brengen.
Bij deze dus. Periodiek zal ik deze tekst aanpassen, wanneer ik
nieuwe inzichten te melden heb en verkeerde interpretaties mijnerzijds
ontdek.
Je kan uiteraard het best zelf de uitgebreide teksten door hem vertaald op de
Nederlandse afdeling van John's website lezen. De link staat als nummer
twee onder aan
de pagina.
* * *
|